toda luz persegue a calma

toda luz persegue a calma
todo indicio se declara
e no fondo bate a paz
da beleza que regresa
un indicio de segredo
Advertisements

Semiótica da ollada

A miña docencia sobre Semiótica Da Ollada fixo que ao longo dos anos pretéritos dedicase unha parte do meu tempo ao estudo e reflexión sobre a pulsión escópica e a súa relación co carácter enunciativo e durativo da conciencia. Froito deste afán son as numerosas fotografías que foron enchendo as miñas notas e poemas. 
Nesta serie, aparecen dezasete fotos do patio de edificios que se ve desde a cociña da miña casa. Esta é a imaxe coa que me saúdan os días á primeira hora da mañá. Mais, tamén, a imaxe que me ofrece, decote, unha “presenza da distancia” e, tamén, unha “distancia da presenza”. 
Hai mañás que se aproximan cunha fenda de distancia. E hai distancias que se tornan en presenzas. A ousía dos gregos, ese ter lugar do presente da presenza. 
Nada nunha foto é instantáneo. As instantáneas non existen como fotos, só como imaxes. A foto é unha elaboración e unha construción que precisa dun ego rector, empoleirado no cimo da súa existencia e da súa cultura. As imaxes poden estar enchidas de continxencia. Mais, na foto, todo ten sentido de vontade. Ademais, o tempo de apertura do diafragma, 1/40, 1/80, ou 2″ ou…, indica que a foto é movemento, duración. 
Se a mirada é o que non se ve (Lacan), fica claro que a mirada está feita de palabras, de discurso. No fondo, a écfrase dos gregos e da retórica clásica. 
Como no discurso escrito ou falado, a foto está cercada pola elipse, polo inefable, polo que non damos dito. Chámase encadre, enfoque, definición, todo aquilo que vemos mais que non miramos. Se no plano invocante a escolla é entre oír e escoitar, no plano escópico, a escolla é entre ver e mirar. 
O triple episodio lunar foi unha epifanía matinal feita a partir da lembranza dunha novela de Haruki Murakami na que unha seita exotérica era quen de ver varias lúas á vez. 
Unha das primeiras lembranzas que teño de Álvaro Cunqueiro é a dun señor maior paseando pola Alameda de Vigo embebido na contemplación dunha anada de estorniños. 
Unha mañá de fados e labirintos. Os labirintos textuais de Emily Dickinson que traduzo, coa miña colega Marta Dahlgren. 

Xa no inicio da tarde coa mañá esvaecida e a gravidade da música facendo eco das nubes esponxosas e negras. 

Que tempos que nos chegan / Descordados e tortos, / Barullentos e iracundos, / Sen teren por que vir.

O tempo é invisible mais pode ser mirado. Unha historia non é máis que tempo, invisible, mirado.
Ouro ten xaneiro oculto nos seus cofres conxelados. / Son lingotes que roubaron as tormentas polo outono. / Son alfaias que fixeron entre o escuro neboeiro / os ourives das semanas por novembro ou por decembro.


E así de mans unidas
Deitadas sobre herba a contemplar
A luz das avenidas
Vexamos sobre o mar
O mar do firmamento a rebosar.

Para invernos as gaivotas

De fumes, palabras e casas

 

Miriam Ferradáns, Nomes de Fume, Espiral Maior, 2018, 12,36 €

Miriam Ferradáns, Deshabitar unha casa, Concello de Outes, 2017.

 

Pertencemos a un lugar escuro chamado casa, dinos Míriam Ferradáns no inicio do seu poemario Nomes de Fume. Toda unha declaración de intencións, a pertenza, o lugar escuro, o nome casa. De quen vés sendo, pregunta a fala que nos fala. Ou, dito doutro xeito, non “somos” senón que “somos de”, pertencemos. E esa nosa pertenza desenvólvese, nin máis nin menos, que nun lugar escuro, isto é, nun unheimlich(estraño, foráneo, estarrecente), que polo seu nome (casa) debería ser todo o contrario (heimlich, caseiro, familiar, secreto). Velaí as regras desta fermosa partida de semiose que nos propón a poeta, nun percorrido breve mais intenso no que aínda han aparecer outras cartas da baralla.

Para fechar o poemario declarando: aquí estarás a salvo.

Asistimos, por tanto, á construción dunha casa, un habitáculo, un espazo que nos acobille na intemperie, que nos dea unha posición e un sentido, unha pertenza. De que nos diga, finalmente, de quen vimos sendo.

Non é pouco pedir. De feito, ese é, nin máis nin menos, un dos temas seculares da literatura, explicar quen somos, construír unha casa. Desde a Odisea ao Quixote ou Á Educación Sentimental. E esta interrogante que se promove ao longo das trinta e dúas páxinas de que consta o discurso ábrese a partir dunha perda, dunha ausencia, dunha morte. O poemario percorre, por tanto, un certo itinerario narrativo que vai desde a perda inicial ao consolo final. Hai nel, depositada, unha curación, unha terapia que ten que ver coa palabra e cos espectros. E é a voz que inicia estes poemas, un eu lírico espido e sen máis atavíos que a procura da verdade, quen vai vertendo, pouco e pouco, os datos que completan o puzzle.

Estamos diante dun discurso que se instala, de partida, nun modelo existencialista. Poesía que acompaña a existencia e mesmo brota como un froito da árbore do vivir, impregnado na linguaxe. Poesia na que, alén do artificio formal, existe unha procura de sentido proclamándose.  De sentido propio. De sentido do eu que se enuncia e, enunciándose, vén sendo.

De partida, unha presenza da morte, un acontecemento que promove unha chamada, un grito, unha advertencia, e este  chamamento da intimidade da conciencia perante a continxencia do tanático non ten outra resposta que o silencio do mundo. Gritamos e o noso grito pérdese no infinito e no baleiro. Non hai resposta que nos cure da soidade. Somos un infinito de soidades. e dese sentimento de soidade ontolóxica do humano asoma a angustia, unha saudade. Porque, proclama, “o monstro aliméntase de medo, da anguria a perder a casa, a non estar a salvo”. Daquela asoma o grupo porque, dirá, “somos unha famiia de lazos que matan”. Para rematar declarando “É difícil entender a tribo, pertencer sen ser devorado”.

Fica no interior o misterio do mundo e a súa representación na linguaxe. Algo que está presente desde o propio título “Nomes de fume” e que apela, por unha banda, ao arbitrario da relación entre significante e significado e, por outra banda, ao fracaso da linguaxe na súa tentativa por manter o xa caduco. Mais tamén, e sobre todo, a palabra fundadora e curativa. “Pregúntasme polo monstro: – Que palabra debería pronunciar para que arda?”

 

E non en van, estes Nomes de Fumeé o correlato dun libro anterior, editado hai xa un ano, de título enteiramente suxestivo: Deshabitar unha casa. A primeira pregunta que nos formula este fluír de imaxes e palabras é aquela imposible e irremediable de que é unha casa. Un corpo, unha linguaxe, un sentimento, unha lembranza. Cándo somos casa e cándo habitamos unha casa. A morada como estigma e como obxecto de desexo, o cuarto, as dependencias. O espazo como metáfora do ser, do ente, da presenza, do presente. A impregnación imaxinaria do espazo polo tempo. A morada como delimitación do espazo, como finitude do lugar. Ou índomos ao xogos de palabras, da metafísica incorporada, o lugar en que o lugar ten lugar. A casa sería, por tanto, o lugar en que o lugar tivo lugar moitas veces, permitindo na súa reiteración un olvido do fluír, do devir, unha ilusión da repetición e da permanencia.

978849459674

 

looking for the mystical mist of the northeastern sea light some years ago

Suite da camiñante II

Amémonos no azar,

Escuros labirintos os da sorte;

Tracemos polo mar,

Camiños cara ao norte,

As gratas singraduras para a morte.

Deámonos o abrazo

Infindo das que saben que morrer

É forma doutro lazo

Que atinxe o propio ser,

O bucle do regreso e do volver.

E así de mans unidas

Deitadas sobre herba a contemplar

A luz das avenidas

Vexamos sobre o mar

O mar do firmamento a rebosar.

Que todo está fundido,

No círculo do cosmos a soidade,

O sangue no latido,

A xente na cidade,

O espazo a camiñar na liberdade.

Descargar libro enteiro

A mácula feroz da fermosura en formato pdf

A mácula feroz da fermosura en forma epub

40703791514_c1ba3d3da8_o

Suite da pastora III

Oh lirio do delirio,

Afástanos do escuro e da negrura.

Oh lirio do martirio,

A chaga que supura

Na mácula feroz da fermosura.

 

Oh grandes carballeiras

Na hora desta lúa que declina.

Detede nas fronteiras

A cega diamantina,

Errante polas praias, libertina.

 

Que pouco sabe Amor

Dun tempo derrubado de beleza,

A ver no mar maior

A néboa da agudeza,

Fuscallo derrubado de tristeza,

 

Detén, escura noite,

Aquela que se afasta no seu grito.

Dos ventos non escoite

As lavas do conflito,

As bágoas que en silencio precipito.

 

E déixanos, mencer,

Bandeiras a pairar pola ruína.

Que sexa este pracer

Que morde e que fascina

A luz que se esparexa na retina.

 

Descargar libro enteiro

A mácula feroz da fermosura en formato pdf

A mácula feroz da fermosura en forma epub

 

41586213231_f4a5c6b4c3_o