Épica da intimidade

Entón fechei as portas do mar e fun abrir
Os ecos esquecidos dalgún naufraxio vello
As torres que se erguían no límite da néboa.

No alto estaba abril con cinza dos meus labios
Pousando un dedo lánguido de outono sobre os ollos
dos corpos irredentos de praias xa vividas.

No centro da distancia había unha bandeira,
Un pano consumido por centos de fracasos,
Divisa de estar triste e non poder saír.

Mais flores que aínda ornaban as beiras daquel lenzo
Mostraban amurchadas algún remoto abril,
Un tempo que se fora e viña de regreso.

Así que souben logo que aquel era o lugar,
O punto no que a esfera do tempo se tinxía
de cores albacentas, pigmentos de pracer,
co líquido que escinde o mundo en dúas metades:
Aquela que aínda porta o emblema da derrota,
E aquela que xa ergue o lábaro da gloria.

Deixei pousado alí o prístino estandarte
Da antiga desventura, do íntimo desastre,
E entrei feliz no voo da nova primavera.

Neves de outrora

O mar que ves agora, fendido pola néboa
Na liña esvaecida da distancia,
Idéntico parece a aquel que hai vinte anos
O sol desdebuxaba nas láminas da tarde
Camiño do crepúsculo
E vía no devalo sublime de Setembro
Os corpos bronceados das últimas bañistas
Os faros dos vehículos antigos, obsoletos,
Que xa ninguén procura,
Os vidros dun hotel que foron derrubando
As brétemas, a chuvia, escuros intereses,

Mais eu non son aquel, o mozo que abrazaba
A Montse ou Ana ou Carme, Belén ou Azucena.

Tampouco elas permiten tentar aquí o motivo
Do belo que perdura. A morte ou os excesos,
Os fillos, os problemas,
Fixeron dos seus corpos, outrora memorables,
Sinais de que houbo un día de gloria, de renome,
Que algúns perpetuamos, acaso porque imos,
Nas mesmas condicións, camiño dun encontro
Final, definitivo,
Se optamos pola opción máis optimista,
Ou só do desapego, a quebra, a dispersión
Eterna, inaprazable,
Se somos certamente realistas.

Mais pode o corazón, que aínda está ancorado
Nalgunha desas praias estivais,
Voltar a construír os días, os momentos,
As bocas, os cabelos, os brazos, a mirada,
E así desdebuxar os óxidos, as chagas,
As úlceras e os cancros,
E darlles outravolta aqueles brillos,
O ardor e a claridade, a luz de nitidez
Que tiñan cando todo parecía
Poder atravesar
A lombos dun cabalo sen fatiga
A música dun século.

Morte de Ana Karénina

Calquera que sulcase algunha que outra vez
As rúas da cidade que aniña xunto ao Neva
Xa sabe da beleza, do insólito do espacio,
Da estraña conxunción que forman os azuis
E os brancos dominantes na brétema, na neve.

Así que non admira que poida unha muller
Amante e ofendida, privada dos honores
Que debe a sociedade, benéfica, ofrecer
A aqueles que abandonan o seu rumbo
E, pródigos, desexan regresar,
Tanxer a grave lira da morte en propia man,
E víctima obsequiar aos deuses sobre a vía
Co sangue derramado e a derrota,
Pois son estas paisaxes moi dadas ás ofensas
Sublimes do celeste.

Que un home poida encher un libro co relato
De morte tan ociosa e mesmo desculpando
O agravio e as ofensas nacidas da paixón
Decida, sen embargo, dar conta desa vida
Nas páxinas finais do clásico volume,
É signo de que a honra ferida dun varón
Non pode compensarse senón co desenlace
Fatal, coa destrucción, co óbito, co termo,
E son os cabaleiros do exército, os señores
Da oronda burguesía, aqueles que aínda hai pouco
Batíanse nos duelos,
Os seres destinados a seguir.

E a dama ha de pagar con sangue o seu exceso.

Mais algo existe nela que chama á construcción
Da noxa xerarquía de heroicas damiselas,
De tráxicas mulleres na lama derrubadas
Por daren conta fiel dos desafogos,
Por seren finalmente as donas do seu corpo
E dignas amostraren a lei da natureza
Que reina por igual en másculos e femias.

Así que esta muller nacida e derrotada
Na insonia dun varón, prolífico escritor,
León Nikolaievich, tamén o Conde Tolstoi,
É signo dunha música distinta, diferente,
A música que máis
De cen anos despois
Constrúe os melodiosos acordes da equidade.

Aparición e fuga de Penélope Glamour

Facíase chamar Penélope Glamour
E tiña certamente algúns dos atractivos
Que os gregos concentraron na esposa do viaxeiro
Unidos a unha boca gozosa, sensual,
E un corpo que podía erguerse como enseña
De todas as milicias victoriosas
Nas épicas contendas dos tálamos e leitos.

Despois de varias décadas o corpo conseguira
Manter a súa beleza, lograr que perdurasen
Os signos da volupia, as marcas da cortés
Vivencia aproveitada semana tras semana
E, xa remunerada, sentindo que a fortuna
Enchera o seu pecunio con óbolos, dinarios,
Dabondo para estar deitada o que restaba
Na espera da súa hora,
Fugouse con altiva e plácida colega,
Negadas para sempre ao corpo dos varóns,
Xa sabias en exceso de todo o que gardaban
Os soños masculinos en segredo.

Do Mare Nostrum foron as illas percorrendo
E en praias, balnearios, casinos, restaurantes,
Deixaron testemuño da súa clase
Con roupas e atavíos, con modas e maneiras,
Que en todo resultaban amables, nobiliarias,
E tiñan un aquel de luxo aristocrático.

Os poucos que tivemos a sorte de tratalas
No tempo cenital de tan lendaria vida
Gardamos a certeza, diría, a convicción
De ter sentido unidos as frechas de Minerva
E os cálidos perfumes de Afrodita.

Mabel Normand 1892-1930

Dispuxo o corpo alí, no centro da pantalla,
e foinos debuxando nos ollos un solpor,
un voo que esparexía a luz sobre o horizonte,
pois era con certeza da parte máis sombría,
das terras en que emerxen os cólicos das tebras.

Os panos que vestía, as roupas que deixaba
ciscadas pola herba, as luvas ilustradas
con noites que gañara en xogos de casino,
a flor da boca enchida con cinza e refugallos
de antigos amoríos, deixábana de pé
no centro dos insomnios,
chorando por un día que nunca máis volvera,
soñando con fracasos de viños moi escuros.

Non dixo nunca Eu, quizais porque gozou
premendo nos pianos as teclas da tristeza.

Gloria Swanson 1899-1983

Ela foi como ningunha o solpor das divindades.

Non houbo vento frío, nin xélida mañá,
nin barco naufragado, nin roupa a clarexar,
que abrise algunha porta ou sombra sen permiso,
sen venia para encher o corpo de tristeza.

Pois todo estaba aberto no pozo dos incendios,
o saco en que deitamos as tebras que se acenden,
a alfombra en que pousamos os pés para chorar.
E todas as mensaxes pegadas nun espello,
pegadas na xanela que daba para o sur,
que daba para o campo da flor do esquecemento.

Non houbo corpo frío,
nin roupa de mañá,
nin porta naufragada,
nin vento sen permiso.

Ela foi como ningunha a xanela dos incendios.

Theda Bara 1885-1955

Houbo neves que xamais se derreteron.

Só deixaron de chorar.

Unha delas puxo un dedo sobre o rostro da tristeza
e filmou como chovía pola fronte dos invernos
e pintou como vertían as semanas o seu pranto.

Fixo tantos fotogramas que ata o tempo se parou
ata o sol ficou deitado a contemplala.

Era branca e tiña o peito florecido de cipreses
e as palabras con cabalos como espazos sen distancia
as palabras como un pozo de misterio.

Clara Bow 1905-1965

soñei que regresaba con ela a outro país
un barco transportaba na néboa a nosa voz
e eu tiña unha carteira con símbolos gardados
un saco con especies e restos de mazás

non sei o que dicía mais podo recordar
que ardía entre o cabelo e a luz dalgún silencio
e ás veces cando entraba no inmenso restaurante
botábase a bailar botábase a sentir
a música que viña nalgunha caixa rota do sur do esquecemento

non puido ser durou o que duraban daquela as travesías
mais sei que alá no fondo dos bosques da memoria
no límite da fraga que un poida camiñar
ardendo como un faro no inferno dos recordos
están os nosos corpos escuros e abrazados
escuros e dispostos de novo para o século

Edna Purviance 1895-1958

alguén debeu pensar que aquela era unha boca distinta e sen carmín
os labios como un froito da árbore do amor
o queixo como a proa dun barco moi antigo
os ollos como lúas satélites a dar
mil voltas sobre o ceo que a cámara filmaba

mais todo era ficción o voo dalgún fantasma as luces estreladas
e a flor que se esparexe en pálido xardín seguindo unha derrota
e vai ciscando lavas de abril e primavera
ciscando unha guitarra que arde e fai fuxir
paxaros como hortensias no límite das augas

porén todo se apaga por hoxe xa chegou
mañá será outro día
así traballa a industria de filmes de ilusións
así se inventa o mundo

tamén por iso brillan as sombras desta dama

Constance Cumming 1910- 2005

Non houbo nada nela que houbese que esquecer.

Un rostro pode ás veces gañar esa brancura, verter a palidez
do tempo derrubando castelos e palacios, gobernos e fronteiras,
e ser como un milagre de lóstregos soñando,
de lóstregos rompendo os círculos da historia.

E nela foi a luz un río de prodixios.

Lembrámola facendo Glamour, unha película
de músicos e mozas coristas que procuran
a lámpada da gloria.

A neve tivo nela un eco e un espello.