Brinde

12814685982736

 

O viño é un sentimento. Non existe como tal.
Pode ser que te confundas cando escoitas o clamor
Do seu líquido caendo sobre pozos de vidro
Ou que gardes o arrecendo como un resto de materia.
Mais o certo é que está feito para un día esvaecerse
Como as nubes e o silencio, como as tardes ou o voo
Dunhas aves na distancia.
Bebe, pois, dese misterio. No seu corpo está  o percurso
Que atravesa cada cousa, os enigmas do dicir,
A escura cifra que conduce o devalar,
O motor que xira a roda dos imperios do tempo.

Novo encontro con Baco ou Crítica da boca e outras notas de interese psicanalítico

Non era aquela tarde mellor do que calquera
Mais tiña o limpo brillo do horizonte
Deposto contra a liña de occidente,
E Baco, xubiloso, sublime na ebriedade,
Ao encontro veu de min con rápido percurso
E púxose a cantar coa voz ben adestrada
Por caldos e licores de café:

“País por quen deitei as naves na ventura,
Oh eu, o repudiado, a ti, se me dirixo,
Non é porque desexe a irónica vergoña
Da lástima, da dor, as flores da piedade,
Senón porque me prende no estómago unha nave
De errantes disidencias,
Así que o peregrino, o músico proscrito,
Aquel que desde o exilio fumega nas tabernas
Tabacos de amargura, cachimbos de silencio,
Está disposto agora ao risco de cantar
As notas que se acenden como estrelas
E deitan entre o lixo da aventura
As páxinas superfluas.”

E puña no seu rezo unha gozosa
Maneira de deitar aqueles aires,
Fervidos en incógnitas redomas,
Lustrados con betúns e con farrapos,
Do xeito que o faría rapsoda que tivese
Mil leguas percorrido no oficio da entoar
E agora concentrado, con cálido auditorio,
Ás musas que axuntaban os corpos dos humanos,
Solemne lles rendese o seu martirio.

“Que calen os poetas, silencio, vai falar
Aquel que desde a orixe, no fondo dos outeiros,
Crepúsculos fervía nas horas de lecer
E rosas con harpexios xuntaba na distancia.
Que aprendan os que deben, que aplaudan os que saben,
Mais todos na quietude, no íntimo mutismo
Das liras que abren horas e voos e singraduras,
Oh vós, os portadores das páxinas superfluas,
Gozosas prostitutas con libro publicado,
Ah cultas concubinas, ah sabias meretrices
Do verso e do reverso.”

De cando en vez ollaba se atento comprendía
As liñas encurvadas do seu fío
E, vendo que eu podía seguilo sen perder
O ritmo solitario do seu voo,
Levoume a unha recóndita bodega
E fixo que servisen viños rancios
E peixes mal fritidos, viandas de porcino.
E, absorto, sen deixar que os caldos apousasen
No tálamo vitral daquelas tazas,
Seguiu coa súa monótona demanda:

“Eu son o propietario do agudo bisturí
Que adentra o seu xemido polo centro
Das nádegas obesas, oh sempre procurando
O íntimo orificio das feces, o lugar
Dos gozos da feliz defecación.
Eu son o cirurxán das negras hemorroides
Aquel que se aventura no tráxico lugar
Das borras e as escorias, a lama e o excremento,
No límite do corpo, na tebra vesperal,
Cisterna, alxibe, acuario dos peixes malogrados,
Aquel que vos oprime a próstata e debuxa
As curvas e espirais do sucio recto,
A vós que festexades as linguas e as vocais,
E a boca celebrades con líricos ornatos,
Vocálicos, bucais, bucólicos poetas.”

Seguiu daquela enchendo coa longa cantinela
Os lúdicos vapores do fluído
Viscoso, transparente,
E alí deixei de darlle galano de atención
E abrín na miña mente unha xanela
Disposta contra o pano da distancia
E só despois de longos, insólitos minutos,
Tornei a comprender o que dicía:

“Oh ti, que vagabundo acomodado,
Que nómada burgués,
Que errante sedentario,
Accedes nesta hora a reparar
No acento de verdade ou de falacia
Que existe no meu canto
Oh dime se non son heroico certamente
Por teu eu remexido na lacras e nas feces
Dos vellos sumidoiros da linguaxe,
Cisternas e letrinas do mundo e a súa voz”

E acaso por ceder a un ímpeto piadoso
Pasei a relatarlle as grandes dignidades
Que aquel furtivo encontro dispuña sobre min
E fíxenlle os eloxios e os encomios
Gabanzas, panexíricos, que, infante, reclamaba.
E, humilde, puxo entón final ao noso encontro
Baixando o ton do voz, ao extremo do susurro:

“Que todo canto dixen, é tempo de advertir,
Non ten outra valencia que aquela incertidume
Dos líricos abrentes sobre o mar,
Materia que se inflama, que acende o seu clamor
En sólidos minutos, e logo fica sendo
Un pálido reflexo, un eco que se apaga.
Que sexa o derradeiro, o último en saír
Aquel que feche a luz.
Despois, que veña a tebra,
E todo fique, pois, como empezou
Na longa, na infinita, febril escuridade”.

Primeiro encontro con Baco

Daquela ollei a Baco subindo por Urzaiz.
“¡Amigo!”, reclamoume, “¡é tempo de outonía!”.

Levaba no seu peito prendidos uns ramallos de hortensias agostadas.
Caían da súa boca os fíos dunha borra que outrora fora viño.
Ningún outro sinal de ser un deus antigo.
Só manchas sombras pringues na altura da camisa.
Resquicios no seu traxe de ter amado o voo das longas ebriedades.

“¡Oh místico parente!, ¡reitor dunha academia de enveses e fracasos!
¿Que fas, varón e femia, rapsoda rimador?”

“Tiña aberta unha boca no centro da outonía”,contesteille
“Un pozo que manaba estraña claridade,
Unha sombra de luz, un lóstrego de umbría
Murchando rosas negras, Raíña Escuridade”.

Dispuxen logo alí a alfombra de deitarme a ollar a soidade,
Moquetas de abrir cartas, os forros de chorar,
E tristes telegramas,
Epístolas fervidas en baldes con alpaca,
Esquelas de silencios acaso falecidos,
Postais que non chegaran de viaxes nunca feitas,
E bártulos, baúis, valixas e aínda cofres.

Daquela protestou unha señora:
“Serían tan amables de deixarme pasar”.

Pasaron os bombeiros. Había algún incendio
De flores nos balcóns, macetas que prenderan un pranto por voltar
De novo á primavera. E alá corrían todos,
Camións cisterna, luces, terrores de ambulancia.
O público o xentío quería contemplar
Lumeiras no espectáculo, formaren parte activa
Da gala da función do fausto do holocausto.
Mais só eran as flores que ardían que choraban
Con lumes e con fumes,
Macetas que empezaran a xemir.

Eu mesmo ollei un barco caendo desde o alto,
Un barco que voaba,
Un barco que era avión,
Un barco que apousara as áncoras na tarde
E alí deitaba litros, hectólitros, caldeiros de líquidos e sol
Un barco que era ave, sustancia inaprensible,
Un barco que era fausto, xentío e primavera,
Un barco que corría cisterna nos balcóns.

A tarde estaba enchida co mosto vaporoso
que ascende desde os canos, conductos, verterdeiros,
e nós alí sentados
á sombra do vapor,
á sombra dunha hortensia,
á sombra dunha sombra de casas derrubadas,
de casas que caeran, verténdose nun voo,
e Baco non subía e Urzaiz estaba quieto
no tempo da outonía,
e o peito da súa boca non tiña máis que hortensias
na altura da camisa.

E aínda protestou outra señora:
“Serían tan amables de deixarme pasar”.

Por fin houbo silencio e o místico parente,
Aquel que me enviara os tristes telegramas,
Epístolas fervidas en baldes con alpaca,
Aquel que me chamara reitor dunha academia,
Rapsoda rimador,
Aquel que me sentía varón e ao tempo femia,
Silencio, cale xa, señora, por favor,
Estase a debater o porvir da poesía,
Ergueuse e puxo fin á nosa delongada
Conversa parlamento coloquio conferencia,

E aínda outra señora agora sen falar
Nos fixo algún aceno de estar a entorpecer
O río dunha incerta multitude,
“¿Non ven que aquí molestan?”.