Homenaxe

Se puidésemos facerlle unha homenaxe a cada unha das persoas que existiron.
Un por un, unha por unha,
Ir compondo a biografía,
Xeración tras xeración,
Até o límite posible da memoria,

Os moitos miles e millóns que nun principio xurdirán
Paseniño minguarían
Para ser só unhas poucas ducias,
Igual que a convención das súas historias,
Cada vez máis escuras, máis estrañas, misteriosas.

Os seus rostros, a súa roupa, documentos e vestixios,
Gañarían en brillo e en presenza.
O emperador guerreiro, o líder militar,
A raíña ou a sibila dun rito esvaecido,
Nos límites que escinden a historia da prehistoria.

E ao chegarmos a ese punto en que é inútil proseguir
No fondo máis remoto da memoria da existencia
Habería un home cego
Debuxando cos seus labios
Un vapor de alento e néboa
Nunha chaira de África
Nunha aldea do Nepal
Nalgún monte de Siberia
En calquera outro lugar posible ou imposible.

E ese home cantaría nun idioma case absurdo
Algo cálido que dura
Xeración tras xeración
No sorriso dos teus ollos.    

Captura de ecrã 2015-03-31, às 21.24.42

Delirio, aparición, romance e bautismo de Anna Livia Plurabelle

Cando as augas do Lagares no remate de setembro,
Tan escasas como escuras, verten cálidas no Bao,
Anna Livia Plurabelle sente vir melancolía.

Son os ecos de Dublín
Que xa achegan polo mar
As cancións que lle cantaban
Nos garitos de Irlanda
Mariñeiros con saudades
Que alí foran desprazados
Por un vento, unha galerna,
Unha chuvia de espiñas.

Anna Livia Plurabelle
Dispuxera nos reloxos
Unha pinza que os paraba
Para ser forever young.
E era lívida por Livia
E fermosa varias veces.

E foi nestas que chegou o vagabundo.

‘Ei ti, especie de Walt Wittman,
Namorado da linguaxe,
Ebrio errante ou errabundo,
A que andas, que me queres,
Quen te puxo sobre a pista
Dos verdes campos de Hibernia’.

Tempo había que o moinante
Consumido de silencio
Coas palabras a ferver
Carretaba o desvarío.
E foi grato para el conversar con alta dama,
Deter por un instante o fluír da súa lembranza
Nas tabernas en que deran acougado
O furor arrepiante das ondas do Gran Sol.
E foi que, rumoroso, dispuxo esta mensaxe:

‘Moito temo que Anna Livia
Plurabelle xa non recorde
Un acorde das cantigas.
Mais eu gardo algo de folgos pra cantar.
E é deixándome levar
Polos ánimos que prenden
Que vou dar como pretenden
A resposta co meu canto.
Que se un día me levanto
E acontece que morrín
Que outros canten en Marín
Máis por ela que por min’.

‘Moito erras Wittman Walt.
Non pareces un poeta.
Nin voz tes para falar.
Máis semellas unha chave enferruxada’.

‘Son un vello mariñeiro
Que perdeu todo o que tiña
Os limóns no limoeiro.
A gamela na mariña’.

E foi así que respondeu
Anna Livia Plurabelle:

‘Oh eu que noutro tempo
Fun rapaz e rapariga
E árbore e paxaro
E peixe habitante do mar
E Empédocles e Heráclito
E a tartaruga e Aquiles
E a aporía de Zenón,
Eu que sempre levarei,
Como un lunar sobre a fronte,
O clasicismo,
O clasicismo do barroco
E o barroco do realismo
E a tradición da vangarda
E a Picasso en Altamira’.

‘Que fermoso que me chames Wittman Walt’, dixo entón o vagabundo.
‘Chamareite Loira Flor Melancolía’.

 

AnnaLivia

O Espírito da Historia

Ben lembro que aquel día, ás nove da mañá,
Tiñamos unha clase con Ferrín:
Literatura Universal.
E lembro que, feliz, entrou na aula e puxo
De exercicio unha lectura sobre Homero.
O nacemento da épica en Grecia.
Que, aos poucos, nos contaba
Que houbera unha revolta en Portugal.
E que, finalmente, rematara a ditadura.
Vintecinco de abril de mil novecentos setenta e catro.
Sexto curso de bacharelato.
Con quince aniños todos.
Gardo con viveza esas imaxes
Porque foi unha das poucas
Veces en que puiden
Percibir con claridade
O concepto hegeliano
Do espírito da historia.

mendez ferrin

Novamente England

Definirmos a gramática do ser
E encontrarmos un idioma que se verte,
Unha lingua esparexida que ateigaba os continentes
Rebosante de enxurradas e de chuvias e fervenzas.
Actuarmos sobre as láminas da historia,
Sobre as trabes en que tronza o volume do conxunto
E hai un peso que ameaza e nos inclina.

‘Porque un corpo non é nada sen o espírito
Que empurra na palabra a súa figura’.

E foi que a torre non caeu.
Mantívose na altura. Seguiu a darnos sombra.

Ela andaba a percorrer, agrimensora,
As distancias entre as pedras do destino.
Tiña un cuarto perfumado con xasmíns.
E nas tardes reparaba en como o sol difundía entre as illas e o mar
Un solemne reflexo.
Por ser era, sempre, ou case sempre, agosto.

E eu quería estar en Londres,
Debuxar noutro país o meu círculo de umbría
Ler nos parques en silencio sen premura.
Mais a historia me apelaba.
Pronunciaba no meu nome cousas que nunca eu soubera
Remitía cartas longas por escuros labirintos
E pousaba no máis branco de min
Unha apócema de mel
Negro como a noite.

Mesmo ás tardes se ía sol
Apañaba algún tren cara a Bristol ou Brighton.
E ficaba alí a durmir
Esperando que amencese.

Os cadernos ateigados de poemas.
As pernas esgotadas de tanto camiñar.
E a boca sen vogais que nun asombro se perdesen.

Ouh England, terra brava,
Depósito en ruínas do British Empire.
Cabeleira que derrama sobre os ombros unha manda de serpes.

images

Traizón

Debeu ser dificultosa a chegada dos humanos á linguaxe.
Esa época febril en que senten na cabeza
Que algo máxico e absurdo lles está a ser desvelado.
Unha cousa, unha palabra.
Ser, facer e os seus contrarios.

Eu, sen ir máis lonxe,
Levo anos procurando traducir a miña vida.
Dar cos signos que repitan,
Polos séculos dos séculos,
O que foi e aconteceu,
O que quixen e o que puiden.
O que souben e debín.
Non obtiven por agora resultados.

Ir dos feitos ás palabras é difícil.
Cando pensas que xa está e que é unívoco o sentido
Chega un vento e desarbora o que hai nada era feliz.
E as palabras que pensabas testemuñas da túa fé
Desdebuxan o seu voo e esfumiñan o trazado,
Pondo un vidro balorento entre os signos do mundo
E na boca verten ácida descrenza.

Dos soños ás palabras, máis difícil aínda.
Labirintos e reflexos, enredos e marañas,
Resonancias e rumores.
Verte a néboa na linguaxe e as súas húmidas fariñas
Unha bruma borraxeira que esnaquiza a realidade
E fulmina das certezas o seu eco vocal.

Das palabras ás palabras, imposible.
Non se queren, non se rozan.
Mesmo aquelas que aparentan unha certa relación
Son distantes e renegan
Do seu vínculo co mundo,
Cos espectros,
Co alarido infeliz dos idiomas.

Between Heaven and Earth

imaxe de Hugh Kretschmer

Nomear a perda

 

Que a roda das palabras vire e rote helicoidal
Asistindo ao seu propio sepelio
E propoña polo centro a preferida,
Entre miles predilecta,
A disposta como cénit ou embigo,
A nupcial e funeral, a imprevista
Morte.

Falar da frustración, do fracaso, da ruína,
Dos estragos e as desfeitas,
Da derrota.
Enunciar desde o baleiro unha voz que se desfía,
Alarido e frémito,
Arreguizo e tremor.
Un soprar do vento fóra fronte ás costas do silencio,
Un compás de chagas negras,
Unha música caída.

Escoitar que a roda renxe cando rota.
E romper a claridade dos seus vidros.
Círculo e anel. Lamia e arandela.

Escoite triste a Schubert.
Nada tema. Volva inverno ou primavera
Estes sexan os sepulcros.
Velaí os garabatos.
Un regueiro de palabras que nin poden nomear
Esa cousa, ese misterio.

A-Lesson-In-Love-and-Loss

Tarot

Deita agora sobre a mesa catro cartas da baralla
E pretende o vaticinio dalgún rumbo do destino.

O Mago no sombreiro leva a forma do infinito
E unha vara fai de antena para os soños dos loucos
Que apousan sobre a mesa de tres patas.
Despois o Namorado, como un Paris que sostén unha mazá
E escolle en Afrodita sobre Hera
A deusa da beleza e do desexo, do amor e a filiación,
Por enriba da virxe e rapariga, deidade dos pastores e do gando.
O Eremita logo chega, home vello e encorvado,
Cun farol que lle ilumina os camiños nas alturas,
Como Cristo no deserto,
Como Buda polo mato,
Zoroastro na montaña,
Ou Krishna nos panascos a falar para as vacas.
E todos retirados
Do mundo pra entender,
Far from the madding crowd.
A Roda, finalmente, da Fortuna sobe e baixa.
Un home e unha aguia, un león e unha terneira
Sostéñena entre nubes.
E unha esfinxe cunha espada sobre o ombro está a mirar o ceo.

Debe agora interpretar
A forma en que se ordenan as cartas.
Norte, sur, leste e oeste.
Alto, baixo, fóra, dentro.
Das alturas do norte aos baixíos do sur;
Dos orientes do exterior aos occidentes internos.
O que sobe e o que baixa.
O que chega. O que se vai.

Dese xeito se presenta hoxe a triste continxencia
Na maraña dos seus signos.
Moi escura cartomancia.

4cardspread1

Do carácter vocativo da conciencia

Moitas noites pensei en queimar a biblioteca.
Darlle ao fogo estes volumes un por un e pouco e pouco.
Comezar cos máis pequenos, os folletos e as revistas.
E seguir despois cos mapas, as novelas.
E deixar para o final as grandes coleccións
De arte e os compendios
De historia e pensamento.
E entón xorde unha pregunta:
Que facer cos poemarios?

Escoitar os asubíos que esparexe a labarada
E saber que lle pertencen a unha voz,
Procurando o seu sentido entre as brétemas da historia,
E no frémito sentir a calor da continxencia,
O arrebato da ventura,
Un foguete do asombro,
Pode ser moi pouca cousa,
Despois de envilecer as décadas do tempo
E logo de estragar a humana dignidade.
Mais non arde a poesía?

Cae a neve en Alemaña e vai frío nesta casa.
Disque o Führer suicidouse.
Volve o tempo da derrota.

Martin_Heidegger

Unha voz pide perdón

Entre as débedas que espero non ter nunca que pagar
E que premen no meu lombo como o mármore da lousa
E o silente ciprés,
Culpas vellas das que son o responsable
E que algún dos que noutrora me habitaron
Debería ter penado na prisión,
Hai acaso unha que acende sobre todas o remorso:
O dano gratuíto a un corpo inocente,
Paxaro derrubado dunha árbore esguía.

As infancias no fascismo
Eran ecos da violencia.
E ninguén estaba libre do arrebato.
Torturábante. Torturabas.
E era heroico matar.

Unknown-3

Eclipse

Birds do it, bees do it
Even educated fleas do it
Let’s do it, let’s fall in love
Ella Fitzgerald

Hai anos en Berlín
Encontrei unha muller
Que vendía discos vellos

(E entre as flores do gabán
Difundía a primavera).

Meses despois volvina ver en Candem Town.
Let’s do it, cantaba, ao compás dun dos vinilos.
Let’s fall in love.

A que andas, contesteille, oh fatal melancolía.
Deixa aberta pola noite a xanela do teu cuarto.
E conquístame con whisky e con baladas.

Mandoume un dos seus beixos carnais
No mesmo centro dos labres.

E eu gardei como agasallo unha flor de despedida.